تبلیغات
رودخانه دز و پارک های ساحلی دزفول - مطالب ابر سازه های آبی دزفول
رودخانه دز و پارک های ساحلی دزفول
رودخانه دز یکی از زیباترین رودهای ایران و دزفول شهر پارک های ساحلی

مرتبه
تاریخ : سه شنبه 18 آبان 1395
چوسَلَه یا سَر سَبدی در گویش محلی دزفولی چو به معنی چوب وسَله به معنی سبد است اما ترکیب دو کلمه با هم یعنی چوسَله مفهوم سد سبدی است
؛یعنی دیواره ای که با سبد در آب بسازند.چوسَلَه برای انحراف آب بیشتر رودخانه به سمت مورد نظر می باشد.طبعا با طغیان آب در زمستان این سد منهدم می شد وبرای سال بعد لازم بود دوباره این طرح را بنا نمایند.
در گذشته در فصولی که میزان حجم آب رودخانه کم می‌شد برای بالا آمدن سطح آب و نیز انحراف آب به سمت آسیاب‌ها از سبدهای حصیری که درون آنها را از سنگ پر می‌کردند و روی هم قرار می‌گرفته استفاده می‌شده است که در مجموع تشکیل یک بند انحرافی را می‌دادند و در اصطلاح محلی به آن «چوسله» گفته می‌شد.
متن از سرکار خانم: پوررضایی

دزفول



طبقه بندی: سازه های آبی دزفول، 
برچسب ها: دزفول، خوزستان، ایران، رودخانه دز، پارک های ساحلی دزفول، سازه های آبی دزفول، چوسله،
ارسال توسط نجمه نوری
مرتبه
تاریخ : یکشنبه 31 مرداد 1395
دزفول ـ مدیر انجمن دوستداران و پژوهشگران دزفول خواستار جبران خسارت های وارده بر اثر سیلاب فرودین ماه امسال به سازه های آبی دزفول توسط مسئولان استانی شد.

محمد آذرکیش در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: دزفول، شهری تاریخی با پیشینه‌ چند هزار ساله است که در حال حاضر بیش از ۱۵۰ اثر ثبت ملی ارزشمند را در خود جای داده و در زمره شهرهای ارزشمند تاریخی کشور به شمار می رود.

وی افزود: در این میان برخی آثار تاریخی دزفول به دلیل ویژگی های منحصر به فرد، از اهمیت بیشتری برخوردار هستند و در زمره شاخص ترین آثار تاریخی جهان به شمار می روند که از آن جمله می توان به پل ساسانی دزفول با شماره ثبت۸۴ اشاره کرد که در کنار آن آسیاب های آبی نیز با شماره ثبت ملی ۳۹۸۴ به عنوان بخش مهمی از سازه های آبی باستانی و تاریخ پل‌سازی، مجموعه با ارزشی را تشکیل داده اند.

آسیاب هاب تاریخی دزفول

مدیر انجمن دوستداران و پژوهشگران شهرستان دزفول، قدمت اولیه سازه های آبی دزفول را مربوط  به زمان ساسانیان برشمرد و گفت:از این رو سازه های آبی دزفول برای حفظ و نگهداری به عنوان میراث ارزشمند ملی نیازمند توجه ویژه ای هستند اما با این وجود، آن طور که شایسته است در این سالها مورد توجه قرار نگرفته اند.

آذرکیش در ادامه، با بیان اینکه پل ساسانی دزفول نماد اقتدار و مهندسی ایرانیان در طول تاریخ بوده که جهت حفظ پل از سال ۱۳۹۰ تاکنون عبور وسایل نقلیه برروی آن با پیگیری شهرداری دزفول متوقف شده است، اضافه کرد: در حال حاضر فقط عابران پیاده می توانند برروی این پل تردد کنند اما، با توجه به قدمت ۱۸۰۰ ساله بنا و به دلیل قرار گرفتن در مسیر مهم رودخانه دز این پل باستانی نیازمند مرمت های منظم و دوره ای است تا از آسیب ها در امان بماند.

وی یادآور شد: این در حالی است که بودجه های پراکنده در سال های اخیر جهت مرمت پل در نظر گرفته شده و چند سال از آخرین تخصیص می گذرد اما این بودجه ها چندان پاسخگوی نیازهای پایداری سازه ای و حفاظتی آن نبوده است.

زنگ خطر این اثر تاریخی به صدا درآمده است

مدیر انجمن دوستداران و پژوهشگران دزفول تاکید کرد: زنگ خطر نیاز به توجه بیشتر به این اثر مهم تاریخی برای دوستداران و فعالان میراث فرهنگی کشور به صدا درآمده و این موضوع زمانی از حساسیت بیشتری برخوردار می شود که وقایع خاصی از جمله سیل نیز بر پل فشار آورده و حیات آن را مورد تهدید قرار داده است.

آذرکیش توضیح داد: در اثر وقوع سیلاب در فروردین ماه سال جاری، فشارو خسارات زیادی بر پل و سازه های آبی در رودخانه دز وارد شد، ضمن اینکه  نیمه کاره رها شدن مرمت های گذشته پل و سازه های آبی دزفول سبب شده که آسیب های این آثار تشدید شود که در صورت عدم رسیدگی و مرمت به شکل اضطراری،   بخش عمده‌ای از هویت تاریخی و معماری این سازه‌ها در معرض نابودی قرار می گیرد.

وی ادامه داد: جهت پیگیری این مهم، انجمن دوستداران و پژوهشگران دزفول مکاتباتی را با اداره کل میراث فرهنگی استان خوزستان در راستای اختصاص بودجه ای برای جبران برخی خسارت های ناشی از سیل از طریق اعتبارات حوادث غیرمترقبه استان صورت داده که انتظار می رود با پیگیری مدیران دلسوز استان، این مکاتبات ما به نتیجه برسد و اقدامات عملی و جدی برای حفاظت از این میراث ملی صورت بگیرد.

مدیر انجمن دوستداران و پژوهشگران شهرستان دزفول تاکید کرد: متاسفانه گذر زمان سازه های آبی دزفول را فرسوده کرده و با وجود اینکه میراث فرهنگی بودجه محدودی دارد اما با توجه به وقوع سیل و خساراتی که وارد شده مسئولان شهرستان باید از طریق بودجه ای خاص و ویژه در پی جبران خسارت های وارده به سازه های آبی دزفول (پل و آسیاب های تاریخی) باشند.




طبقه بندی: سازه های آبی دزفول، 
برچسب ها: دزفول، خوزستان، ایران، سازه های آبی دزفول، پل ساسانی دزفول، آسیاب های تاریخی دزفول، رودخانه دز دزفول،
ارسال توسط نجمه نوری
مرتبه
تاریخ : جمعه 1 آبان 1394
آنچه امروز به عنوان آسیاب های آبی شناخته  می شود ، مجموعه ای از سازه های آبی است که در گذشته به عنوان بند و آسیاب استفاده می شده است. این مجموعه در ارتباط با جریان دایمی رود دز و همزمان با شکل گیری هسته ساسانی شهر در بستر رودخانه ساخته شده و در دوره های بعدی توسعه شهر، به فراخور نیاز ساکنین جدید شهر ، توسعه یافته اند.
پیشینه تاریخی آسیاب های آبی در ارتباط با سازه پل قدیم دزفول بوده که به دوره ی ساسانیان بر می گردد ولی عمده آثار موجود از آسیاب ها که در سه بخش از رودخانه موجود می باشند به دوره های تاریخی صفویه و قاجاریه بر می گردد. این سازه ها از مصالحی چون قلوه سنگ رودخانه ای ، آجر و با ملات ساروج ساخته شده اند . فرم معماری آسیاب ها برگرفته از سبک معماری بومی این شهرستان بوده و به صورت یک مجموعه بهم پیوسته ساخته شده و بهم مرتبط می باشند.  در فصولی که میزان حجم آب کم می شده برای بالا آمدن سطح آب و همچنین انحراف آب به سمت آسیاب ها از سبدهای حصیری که درون آنها از سنگ پر می شده و بر روی هم قرار می گرفته است که مجموعاً تشکیل یک بند انحرافی را می داده و به اصطلاح محلی به آن چوسَله گفته می شد استفاده می شده است . همچنین آسیابها دارای مالکیت خصوصی بوده اند که به آسیابان به اصطلاح محلی لُوینه گفته می شد . تعداد آسیابها در دوره ی صفویه حدود 50 تا 60 عدد می شد که بخشی از آنها در اثر سیلابهای فصلی تخریب گردیده است. به دلیل ارزش این سازه های آبی، در سال های اخیر تلاش هایی توسط شهرداری دزفول و همراهی میراث فرهنگی در جهت بازسازی و احیای آنها تحت عنوان موزه آب دزفول صورت گرفته است.
آسیاب های آبی دزفول به شماره 3984 در ردیف آثار ملی به ثبت رسیده است.بازمانده این آسیاب ها در سه قسمت از رود دز وجود دارند، بخش اول در بالادست در پارک ساحلی دز، بخش دوم در کنار پل جدید دزفول و بخش سوم در کنار پل تاریخی دزفول قرار دارند.
عکس: محمدآذرکیش

اسیاب دزفول



طبقه بندی: سازه های آبی دزفول، 
برچسب ها: دزفول، ایران، خوزستان، آسیاب های دزفول، سازه های آبی دزفول، آسیاب، رود دز،
ارسال توسط نجمه نوری
آخرین مطالب
آرشیو مطالب
پیوند های روزانه
امکانات جانبی
blogskin